brać


brać
brać I {{/stl_13}}{{stl_8}}rz. ż IVa, DCMc. braci, blm {{/stl_8}}{{stl_7}}'poufale o grupie ludzi związanych podobnymi zajęciami; bractwo': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać górnicza. Brać żołnierska. Brać żeglarska. Apelować do braci studenckiej. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}brać II {{/stl_13}}{{stl_8}}cz. ndk IIb, biorę, bierze, bierz, brany {{/stl_8}}– wziąć {{/stl_13}}{{stl_8}}dk Va, wezmę, weźmie, weź, wziął, wzięli, wzięty {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_7}}'chwytając jakiś obiekt rękami lub narzędziami trzymanymi w rękach, zmieniać jego położenie': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać książkę z półki. Nie bierz tego brudnymi paluchami. Brać dziecko na kolana. Brać ukochaną w ramiona. Wziąć rozpalone żelazo kleszczami. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_7}}'powodować zmianę położenia obiektu tak, by w następstwie towarzyszył on sprawcy czynności': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać kogoś na koncert, na pływalnię, na zabawę, na spacer. Brać kogoś do kina, do tańca. Wziąć ze sobą broń, obstawę. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}3. {{/stl_12}}{{stl_7}}'stawać się właścicielem, użytkownikiem czegoś za czyjąś zgodą; otrzymywać': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać pensję, wynagrodzenie, zapłatę, premię, nagrodę, łapówkę. Brać samochód na raty. Brać pożyczkę, kredyt. Wziąć z wypożyczalni kasetę wideo. Wziąć z wypożyczalni suknię ślubną. Wziąć w dzierżawę kilka hektarów ziemi. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}4. {{/stl_12}}{{stl_7}}'stosując wobec kogoś, czegoś siłę, przemoc, przymuszać do czegoś, przywłaszczać sobie coś': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać kogoś do wojska, więzienia, poprawczaka. Brać jeńców, zakładników. Brać po kryjomu pieniądze ze wspólnej kasy. Po długotrwałych walkach wzięto szturmem ostatni punkt oporu bojowników. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}5. {{/stl_12}}{{stl_7}}'zaczynać pełnić w stosunku do kogoś jakąś rolę społeczną lub wyznaczać komuś taką rolę': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać kogoś na wychowanie, na utrzymanie, pod opiekę. Brać dziecko w adopcję. Brać kogoś za męża, za żonę. Brać ucznia na praktykę. Wziąć kogoś do pomocy. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}6. {{/stl_12}}{{stl_7}}'traktować coś jako środek do osiągnięcia zamierzonego celu': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać prysznic, kąpiel, zabiegi lecznicze. Brać korepetycje, dodatkowe lekcje. Brać pigułki, witaminy, antybiotyki, zastrzyki. Brać lekarstwo trzy razy dziennie po jedzeniu. Brać serię zastrzyków. Brać zwolnienie, urlop, kilka dni wolnego.{{/stl_10}}{{stl_10}} Wziąć coś na przeziębienie, na przeczyszczenie. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}7. {{/stl_12}}{{stl_8}}(za kogoś, za coś) {{/stl_8}}{{stl_7}}'przypisywać komuś, czemuś cechę (cechy) niezgodną z rzeczywistością; uważać kogoś, coś za...': {{/stl_7}}{{stl_10}}Wszyscy brali go za znacznie starszego, niż był. Brać czyjeś żarty na serio, dosłownie. Proszę mi wybaczyć niezręczność, ale wziąłem panią za kogoś innego. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}8. {{/stl_12}}{{stl_8}}tylko w formie 3. osoby {{/stl_8}}{{stl_7}}'o uczuciach, emocjach, stanach: ogarniać, opanowywać': {{/stl_7}}{{stl_10}}Kogoś bierze złość, wściekłość, śmiech, litość, tęsknota, lęk, strach. Kogoś bierze choroba, grypa. Nerwy mnie biorą. Zazdrość ją bierze. Bierze go zawiść. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}9. {{/stl_12}}{{stl_8}}(na coś) {{/stl_8}}{{stl_7}}'świadomie manipulować czyimiś emocjami dla osiągnięcia jakichś korzyści': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać kogoś na piękne, czułe słówka. Brać kogoś na czułość, litość. Wziął ją na obietnicę wyjazdu zagranicznego.10. {{/stl_10}}{{stl_7}}'pokonywać jakąś fizyczną przeszkodę; okazywać się lepszym, zwyciężać': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać zakręt, górkę. Brać płynnie płotki w biegu płotkarskim. Długim finiszem na ostatnim okrążeniu brał rywali jednego po drugim.11. {{/stl_10}}{{stl_7}}'korzystać z czegoś jako zbioru źródeł możliwych do powtarzania, kopiowania': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać motto, cytat. Wziąć kilka przykładów z podręcznika do przećwiczenia.12. {{/stl_10}}{{stl_7}}'zobowiązywać się do czegoś, brać na siebie odpowiedzialność za coś': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać zlecenie. Brać dodatkową pracę. Brać na siebie obowiązki wychowawcy, opiekuna.13. {{/stl_10}}{{stl_7}}'rozpoczynać czynność, którą precyzuje odpowiedni rzeczownik': {{/stl_7}}{{stl_10}}Brać rozpęd, rozbieg, kurs, kierunek. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}brać III {{/stl_13}}{{stl_8}}cz. nos ndk IIb, bierze – {{/stl_8}}wziąć {{/stl_13}}{{stl_8}}dk Va, weźmie, wzięło {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_8}}pot. {{/stl_8}}{{stl_7}}'kogoś ogarnia, opanowuje coś (np. nałóg, choroba) ': {{/stl_7}}{{stl_10}}Kogoś znowu bierze i zacznie się od nowa pijaństwo. Chłopaka całkiem wzięło – zakochał się po uszy. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_8}}pot. {{/stl_8}}{{stl_7}}'żartobliwie, ironicznie: ktoś ulega jakimś słabościom, zachciankom; negatywnie ocenianym uczuciom': {{/stl_7}}{{stl_10}}Wzięło kogoś na amory. Kogoś bierze na coś słodkiego. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}brać IV {{/stl_13}}{{stl_8}}cz. ndk IIb {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_8}}środ. {{/stl_8}}{{stl_7}}'zażywać narkotyki': {{/stl_7}}{{stl_10}}Młodzież „bierze”, bo ciekawi ją późniejsza reakcja. (GKrak) Nie biorę już od trzech miesięcy. (Z) {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_8}}środ. tylko w formie 3. osoby {{/stl_8}}{{stl_7}}'o rybach: intensywnie żerować, dawać się złowić na wędkę': {{/stl_7}}{{stl_10}}Karpie brały wczoraj, dzisiaj sama drobnica na haczyku. Ryba coś dzisiaj nie bierze.{{/stl_10}}{{stl_18}}ZOB. {{/stl_18}}{{stl_10}}aż dziw bierze; bierze mróz [przymrozek]; cholera {{/stl_10}}{{stl_8}}{kogoś} {{/stl_8}}{{stl_7}}bierze – wzięła; diabli {{/stl_7}}{{stl_8}}{kogoś} {{/stl_8}}{{stl_7}}biorą; licho bierze – wzięło {{/stl_7}}{{stl_8}}{kogoś} {{/stl_8}}{{stl_7}}; nie brać – nie wziąć do ust; nie brać [nie wziąć] {{/stl_7}}{{stl_8}}{czegoś} {{/stl_8}}{{stl_7}}do ust; poczytywać – poczytać [brać – wziąć] {{/stl_7}}{{stl_8}}{coś} {komuś} {{/stl_8}}{{stl_7}}za złe; praktycznie rzecz biorąc; ściśle biorąc [mówiąc]; śmiech bierze – wziął {{/stl_7}}{{stl_8}}{kogoś} {{/stl_8}}

Langenscheidt Polski wyjaśnień. 2015.

Look at other dictionaries:

  • brać — byka za rogi zob. byk 1. Brać coś do siebie zob. wziąć 2. Brać (coś) na ambit zob. ambit. Brać coś na rozum zob. rozum 1. Brać coś na siebie zob. wziąć 3. Brać coś na swoje barki, brać sobie kogoś, coś na głowę, na kark, na łeb zob. wziąć 4 …   Słownik frazeologiczny

  • brac — brac·cae; brac·cio; brac·te·al; brac·te·o·late; brac·te·ole; brac·te·ose; em·brac·er; em·brac·ery; em·brac·ive; hab·ro·brac·on; mem·brac·i·dae; um·brac·u·la; vi·brac·u·lar; vi·brac·u·lar·i·um; vi·brac·u·loid; vi·brac·u·lum; brac·o·nid;… …   English syllables

  • Brac — Brač Brač Brazza (it) Géographie Pays  Croatie Coordonnées …   Wikipédia en Français

  • Brac — Saltar a navegación, búsqueda Ubicación de la isla en el Mar Adriático …   Wikipedia Español

  • Brac — Brač steht für: Brač, eine kroatische Insel Brač (Instrument), ein kroatisches Volksinstrument Brac ist der Name folgender Personen: Thierry Brac de la Perrière (* 1959), französischer Theologe und Weihbischof in Lyon …   Deutsch Wikipedia

  • BRAC — may stand for:* Bangladesh Rural Advancement Committee (now formally called only BRAC) * Base Realignment and Closure for U.S. military bases **Base Realignment and Closure, 2005 * Brotherhood of Railway and Airline Clerks, a United States labor… …   Wikipedia

  • BRAC — steht für: Bangladesh Rural Advancement Committee, eine nichtstaatliche Entwicklungshilfeorganisation mit Sitz in Bangladesch BR AC steht für: Acre (Bundesstaat), ISO 3166 2 Code des brasilianischen Bundesstaates Brač steht für: Brač, eine… …   Deutsch Wikipedia

  • Brac — (Врбоска,Хорватия) Категория отеля: Адрес: 21463 Врбоска, Хорватия Описание …   Каталог отелей

  • Brač —   [braːtʃ], italienisch Brạzza, größte der Dalmatinischen Inseln, Kroatien, 395 km2, 13 800 Einwohner; Hauptort ist Supetar an der Nordküste. Obst (Weichselkirschen) und Ölbaumkulturen; Fischfang; Fremdenverkehr (Badebuchten). Die heute… …   Universal-Lexikon

  • brac|er — brac|er1 «BRAY suhr», noun. 1. a person or thing that braces. 2. U.S. Slang. a stimulating drink: »[He] stepped up to the bar for a bracer (Time). ╂[< brace, verb + er1] brac|er2 «BRAY suhr», noun. 1. (in …   Useful english dictionary